Sau khi nhổ răng, nhiều người thường chỉ quan tâm đến việc vết thương đã lành hay chưa mà ít chú ý đến những thay đổi âm thầm bên dưới nướu. Trên thực tế, khi chân răng không còn, xương hàm tại vị trí mất răng cũng dần mất đi lực kích thích từ hoạt động ăn nhai và bắt đầu xảy ra hiện tượng tiêu xương. Thông thường, tiêu xương hàm có thể bắt đầu rõ hơn sau khoảng 2 – 3 tháng mất răng và diễn ra nhanh trong năm đầu tiên. Nếu vị trí mất răng không được phục hình trong thời gian dài, thể tích xương có thể tiếp tục suy giảm, ảnh hưởng đến ăn nhai, thẩm mỹ khuôn mặt và khiến việc trồng răng Implant sau này trở nên phức tạp hơn.
Vậy nhổ răng bao lâu thì bị tiêu xương hàm? Làm thế nào để hạn chế tình trạng này? Cùng Nha Khoa Quốc Tế Quảng Ninh tìm hiểu chi tiết dưới đây nhé:
Nhổ Răng Bao Lâu Thì Bị Tiêu Xương Hàm?
Xương hàm được duy trì một phần nhờ lực ăn nhai truyền từ thân răng, qua chân răng xuống vùng xương xung quanh. Khi răng bị nhổ bỏ, chân răng không còn nên khu vực xương này cũng mất đi nguồn kích thích sinh lý cần thiết.
- Trong 1 – 2 tuần đầu, ổ răng chủ yếu trải qua quá trình hình thành cục máu đông và lành thương. Lúc này thường chưa xuất hiện tình trạng tiêu xương rõ rệt.
- Đến khoảng 2 – 3 tháng, xương tại vị trí mất răng có thể bắt đầu tiêu dần. Một số người nhận thấy phần nướu ở vị trí này hơi lõm xuống so với trước.
- Từ 3 – 6 tháng, quá trình thay đổi về mật độ và thể tích xương có thể diễn ra nhanh hơn. Theo nội dung tham khảo, lượng xương tại vị trí mất răng trong giai đoạn này có thể giảm khoảng 20 – 25% so với ban đầu.
- Sau khoảng 1 năm, nếu răng mất vẫn chưa được phục hình, thể tích xương có thể suy giảm đáng kể. Một số trường hợp có thể mất khoảng 25 – 30% thể tích xương, đồng thời các răng bên cạnh bắt đầu nghiêng vào khoảng trống hoặc răng đối diện trồi xuống.
Nếu để mất răng trong nhiều năm, lượng xương tiêu có thể ngày càng lớn. Khi đó, nướu và xương hàm bị lõm nhiều hơn, khuôn mặt có thể xuất hiện tình trạng hóp má, đồng thời việc cấy Implant về sau có khả năng phải kết hợp thêm các kỹ thuật hỗ trợ như ghép xương tùy tình trạng thực tế. Mức độ tiêu xương không giống nhau ở tất cả mọi người. Vị trí răng mất, chất lượng xương, tình trạng nha chu, tuổi tác và sức khỏe toàn thân đều có thể ảnh hưởng đến tốc độ tiêu xương.
Vì Sao Xương Hàm Bị Tiêu Sau Khi Mất Răng?
Nguyên nhân quan trọng nhất là sự biến mất của chân răng. Ở người còn đầy đủ răng, mỗi lần ăn nhai sẽ tạo ra lực tác động từ răng xuống xương hàm. Sự kích thích này góp phần duy trì hoạt động tái tạo và mật độ của xương quanh chân răng. Sau khi răng bị mất, cơ chế trên không còn hoạt động tại vị trí đó. Hoạt động tạo xương giảm xuống trong khi quá trình hủy xương sinh lý vẫn tiếp tục, khiến phần xương ổ răng dần bị thu hẹp cả về chiều cao lẫn chiều rộng.
Bên cạnh đó, những người từng bị viêm nha chu nặng, áp xe hoặc nhiễm trùng quanh răng có thể đã bị mất một phần xương trước khi nhổ răng. Nếu không kiểm soát tốt bệnh lý, tình trạng tiêu xương sau nhổ có thể diễn biến nhanh hơn.
Việc để khoảng mất răng kéo dài cũng là một yếu tố đáng chú ý. Đặc biệt trong những tháng đầu sau mất răng, xương có thể thay đổi nhanh. Càng trì hoãn phục hình lâu, lượng xương còn lại càng có nguy cơ suy giảm, từ đó ảnh hưởng đến kế hoạch phục hình sau này. Hút thuốc lá, vệ sinh răng miệng không tốt, chế độ dinh dưỡng không phù hợp hoặc một số bệnh lý toàn thân như tiểu đường, loãng xương và rối loạn chuyển hóa cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình lành thương và tái tạo xương.
Những Trường Hợp Tiêu Xương Có Thể Diễn Ra Nhanh Hơn
Không phải người mất răng nào cũng có tốc độ tiêu xương giống nhau. Người mất răng nhưng không phục hình trong thời gian dài thường có nguy cơ mất xương nhiều hơn do khu vực này không còn chân răng truyền lực ăn nhai xuống xương. Viêm nha chu kéo dài cũng có thể phá hủy các mô nâng đỡ răng và xương ổ răng. Vì vậy, người nhổ răng do bệnh nha chu nặng cần được theo dõi tình trạng xương cẩn thận hơn.
Tuổi tác cũng ảnh hưởng đến khả năng tái tạo xương. Khi tuổi càng cao, tốc độ chuyển hóa và tái tạo xương thường giảm dần. Ngoài ra, hút thuốc lá, dinh dưỡng kém hoặc mắc một số bệnh lý toàn thân cũng có thể khiến khả năng phục hồi của xương bị ảnh hưởng.
Hàm giả tháo lắp có thể giúp khôi phục một phần khả năng ăn nhai và thẩm mỹ nhưng không thay thế được chân răng nằm trong xương. Vì vậy, phương pháp này không tạo ra cơ chế kích thích xương giống chân răng tự nhiên hoặc trụ Implant.
Các Dạng Tiêu Xương Hàm Thường Gặp Sau Khi Mất Răng
Tiêu xương không chỉ đơn giản là phần xương bị “thấp xuống”. Tùy từng vị trí và thời gian mất răng, hình thái xương có thể thay đổi theo nhiều hướng khác nhau.
- Tiêu xương theo chiều dọc khiến chiều cao xương ổ răng giảm xuống. Phần nướu tương ứng có thể lõm dần, làm khoảng mất răng trở nên rõ rệt hơn.
- Tiêu xương theo chiều ngang làm bề rộng xương hàm bị thu hẹp. Khi xương ngày càng mỏng, việc đặt Implant về sau có thể gặp khó khăn hơn nếu kích thước xương không đáp ứng yêu cầu.
- Tiêu xương vùng xoang hàm thường liên quan đến những trường hợp mất răng hàm trên trong thời gian dài. Khi xương ở khu vực này suy giảm, thể tích xương còn lại dưới xoang hàm có thể không đủ cho kế hoạch đặt Implant và cần được bác sĩ đánh giá kỹ.
- Tiêu xương toàn hàm thường gặp ở người mất nhiều răng hoặc mất răng toàn bộ trong thời gian dài. Khi xương hàm giảm đáng kể, khả năng nâng đỡ môi và má cũng suy giảm, khiến khuôn mặt có thể hóp hơn và biểu hiện lão hóa rõ hơn.
Dấu Hiệu Có Thể Dẫn Đến Tình Trạng Tiêu Xương Hàm
Tiêu xương hàm ở giai đoạn đầu thường không gây đau nên người bệnh rất dễ bỏ qua. Một số thay đổi có thể nhận thấy gồm: Nướu tại vùng mất răng ngày càng lõm xuống; răng kế cận có xu hướng nghiêng về khoảng trống; răng đối diện trồi dài hơn; thức ăn thường xuyên mắc vào vùng mất răng; khớp cắn có sự thay đổi; khả năng ăn nhai giảm; mất nhiều răng lâu ngày có thể khiến vùng má và môi kém đầy đặn hơn trước.
Những biểu hiện trên không đủ để tự xác định chính xác mức độ tiêu xương. Muốn biết lượng xương còn lại và khả năng phục hình, người bệnh cần được bác sĩ thăm khám và kiểm tra hình ảnh xương hàm.
Tiêu Xương Hàm Có Ảnh Hưởng Gì?
Một trong những ảnh hưởng dễ nhận thấy nhất khi mất răng lâu ngày là sự thay đổi của các răng xung quanh. Khi khoảng trống không được phục hình, răng bên cạnh có xu hướng nghiêng vào vị trí răng mất, trong khi răng ở hàm đối diện có thể trồi xuống vì không còn điểm tiếp xúc khi ăn nhai. Theo thời gian, sự dịch chuyển này có thể khiến khớp cắn mất cân bằng và khả năng ăn nhai suy giảm.
Tiêu xương cũng ảnh hưởng đến kế hoạch trồng răng Implant. Để đặt trụ Implant ổn định cần có lượng xương phù hợp về chiều cao, chiều rộng và chất lượng. Nếu mất răng quá lâu khiến xương tiêu nhiều, bác sĩ có thể phải cân nhắc những kỹ thuật hỗ trợ trước hoặc trong quá trình cấy ghép. Ở những người mất nhiều răng, lượng xương suy giảm còn ảnh hưởng đến khả năng nâng đỡ mô mềm vùng môi và má. Khuôn mặt vì vậy có thể trở nên hóp hơn, xuất hiện nhiều nếp nhăn quanh miệng và trông già hơn.
Ngoài ra, việc mất răng kéo dài làm giảm hiệu quả nghiền thức ăn. Người bệnh có xu hướng nhai lệch sang bên còn răng hoặc hạn chế sử dụng những thực phẩm cần lực nhai lớn, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng ăn uống hàng ngày.
Làm Thế Nào Để Hạn Chế Tiêu Xương Sau Khi Nhổ Răng?
Điều quan trọng đầu tiên là không nên xem việc nhổ răng là bước kết thúc điều trị. Nếu chiếc răng bị nhổ cần được phục hình, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ về kế hoạch thay thế răng mất ngay từ sớm. Trong các phương pháp phục hình hiện nay, trồng răng Implant có trụ được đặt trực tiếp vào xương hàm để thay thế phần chân răng đã mất. Khi ăn nhai, lực tác động được truyền qua Implant xuống vùng xương xung quanh, nhờ đó hỗ trợ duy trì mật độ xương và hạn chế quá trình tiêu xương tại vị trí mất răng.
Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng có thể cấy Implant ngay sau khi nhổ răng. Thời điểm thực hiện còn phụ thuộc vào tình trạng ổ răng, chất lượng và số lượng xương, tình trạng nhiễm trùng, sức khỏe toàn thân cũng như kế hoạch điều trị của bác sĩ. Vì vậy, thay vì tự chờ một khoảng thời gian cố định, người mất răng nên đi kiểm tra sớm để bác sĩ đánh giá và lựa chọn thời điểm phục hình phù hợp. Bên cạnh việc phục hình, cần duy trì vệ sinh răng miệng đúng cách, điều trị các bệnh lý nha chu nếu có, hạn chế hút thuốc lá và tái khám theo lịch. Những yếu tố này giúp bảo vệ vùng xương và các răng còn lại tốt hơn về lâu dài.
Có Nên Trồng Implant Sớm Sau Khi Mất Răng?
Trồng Implant sớm khi điều kiện cho phép có nhiều lợi thế bởi bác sĩ có thể tận dụng lượng xương hàm còn tương đối tốt sau khi mất răng. Khi thời gian mất răng kéo dài, xương có xu hướng ngày càng mỏng và thấp hơn. Điều này không có nghĩa là người mất răng lâu năm chắc chắn không thể trồng Implant, nhưng quá trình điều trị có thể phức tạp hơn và cần đánh giá kỹ lượng xương còn lại trước khi thực hiện. Do đó, nếu vừa nhổ răng hoặc đang có một vị trí mất răng chưa được phục hình, việc thăm khám sớm sẽ giúp người bệnh biết rõ tình trạng xương hiện tại, phương án phục hình phù hợp và thời điểm có thể tiến hành điều trị.
Khi Nào Nên Đến Nha Khoa Kiểm Tra?
Nếu mất răng từ vài tháng trở lên, đặc biệt khi nhận thấy nướu tại vị trí mất răng ngày càng lõm xuống, răng bên cạnh nghiêng lệch hoặc khả năng ăn nhai thay đổi, bạn nên chủ động kiểm tra tình trạng xương hàm. Ngay cả khi chưa có biểu hiện bất thường, việc thăm khám sớm sau mất răng vẫn rất cần thiết. Tiêu xương thường diễn ra âm thầm và người bệnh khó nhận biết bằng mắt thường trong giai đoạn đầu. Tại Nha Khoa Quốc Tế Quảng Ninh, bác sĩ sẽ thăm khám tình trạng răng miệng và đánh giá vùng răng đã mất để tư vấn phương án phục hình phù hợp với từng trường hợp.
Tiêu xương hàm có thể bắt đầu từ khoảng 2 – 3 tháng sau khi mất răng và diễn ra nhanh hơn trong năm đầu tiên. Càng để khoảng mất răng kéo dài, lượng xương có nguy cơ suy giảm càng nhiều, đồng thời có thể kéo theo tình trạng răng xô lệch, thay đổi khớp cắn, giảm khả năng ăn nhai và gây khó khăn cho việc phục hình sau này. Vì vậy, sau khi nhổ hoặc mất răng, người bệnh không nên chờ đến khi xuất hiện hóp nướu hay khó ăn nhai mới đi kiểm tra. Thăm khám sớm giúp bác sĩ đánh giá tình trạng xương và lựa chọn thời điểm phục hình phù hợp, trong đó trồng răng Implant là một giải pháp giúp thay thế chân răng đã mất và hỗ trợ hạn chế tiêu xương theo thời gian.
Thông tin liên hệ Nha Khoa Quốc Tế Quảng Ninh
- Địa chỉ: Ngã tư Loong Toòng – Phường Hồng Gai, tỉnh Quảng Ninh, đối diện Công an TP Hạ Long cũ
- Hotline: 0972.077.888 – 0964.077.888 – 0973.077.888
- Fanpage: Fb.com/nhakhoaquoctequangninh.vn
